Od piersi do obiadu, czyli o żywieniu niemowląt

Nasze babcie i mamy jak tylko nasze maleństwo skończy trzy miesiące namawiają cię do urozmaicenia diety? Może choć tarte jabłuszko? Może herbatka (słodzona!) lub – o zgrozo – trochę glukozy? Pamiętając o ogromnej mądrości starszych pokoleń, porównaj je z najnowszymi ociągnięciami nauki o żywieniu. Poczytaj o zaleceniach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczących karmienia niemowląt i małych dzieci.

Tylko pierś!

Według WHO od urodzenia najlepiej jest karmić piersią i tylko piersią aż do 6 miesiąca życia. Nie należy maleństwa dokarmiać ani dopajać, ponieważ mleko matki ma wszelkie niezbędne składniki potrzebne do prawidłowego rozwoju i – jak żaden inny pokarm – jest znakomicie dostosowane do wymagań młodziutkiego układu trawiennego. Co również istotne – mleko mamy jest aseptyczne, pozbawione szkodliwych drobnoustrojów.

Nasze mamy karmiły nas z zegarkiem w ręku – co trzy godziny – teraz zalecane jest karmienie dziecka „na żądanie” to znaczy zawsze wtedy kiedy jest głodne. Postaraj się jednak nie przekarmiać maleństwa, pamiętając że nie każdy płacz dziecka oznacza głód – z czasem nauczysz się odróżniać płacz z głodu od innych (zmęczenia, z wychłodzenia, z nudów itp.). Może pomóc ci w tym znakomita książka Tracy Hogg (amerykańska Superniania) „Język niemowląt”. Dowiesz się z niej czym różni się płacz:
• z głodu - najprawdopodobniej na początku usłyszysz ciche pokasływania, początkowo płacz będzie krótki, aż w końcu przerodzi się w rozdzierające: łaa, łaa, łaa! Dziecko przy tym najczęściej oblizuje usta, układa język jak do ssania, otwiera usta poszukując piersi ,
• od płaczu np. z powodu bólu brzucha – płacz rozpocznie się gwałtownie, będzie od razu głośny, wysoki. Pomiędzy następującymi po sobie atakami płaczu, maleństwo wstrzymuje oddech.

Co po piersi?

Od półrocza życia dziecka możesz spróbować stopniowo wprowadzać do jego diety inne składniki. Pamiętaj, że nadal podstawowym zalecanym posiłkiem jest mleko mamy. Warto nowości wprowadzać pojedynczo, tak aby w przypadku uczulenia móc szybko wycofać dany składnik. Objawami alergii pokarmowej mogą być: kolki, bóle brzucha, ulewanie, katar, zaczerwienienie policzków, sucha skóra, wysypka.
Według najnowszego schematu żywienia niemowląt opracowanego przez zespół specjalistów powołanych przez Krajowego Konsultanta ds. Pediatrii nowe składniki do diety możesz wprowadzać następująco:
• od 5 miesiąca: podawaj dziecku maleńkie ilości glutenu: raz dziennie podawaj łyżeczkę zbożowego kleiku lub łyżeczkę kaszki manny na 100 ml mleka bądź przecieru jarzynowego. Jest to duża zmiana w porównaniu z wcześniej opracowanymi (2001 r.) normami, wedle których gluten mógł być wprowadzany do diety dopiero w 10 miesiącu życia dziecka. Zmiana została wprowadzona ponieważ odkryto, że wczesne podawanie glutenu zapobiega wystąpieniu celiakii (celakia to schorzenie polegające na występowaniu zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego związanych z nietolerancją glutenu zawartego w zbożach).
10 miesiąc jest to również czas wprowadzania pierwszych przecierów z owoców: np.: z jabłek, bananów, awokado. Pierwszymi warzywami w diecie maluszka powinny być: dynia, ziemniak i marchewka. Potem stopniowo wprowadzaj kolejne owoce i warzywa.
• od 7 do 9 miesiąca: w tym okresie życia dziecka jego głównym posiłkiem w ciągu dnia powinna być zupka jarzynowa z łyżeczką kaszy manny i łyżeczką gotowanego mięsa (indyk, cielęcina, kurczak). Raz lub dwa razy w tygodniu zastąp mięso rybą – to również nowość, bowiem wcześniej zalecano wprowadzanie ryb dopiero w 12 miesiącu życia. Wybieraj ryby chude – np. dorsza, morszczuka, okonia, pstrąga. W tym okresie od czasu do czasu do zupki możesz dodawać żółtko jajka. Wprowadź soki z czarnych jagód i porzeczek.
• od 10 miesiąca możesz wprowadzić do diety niewielkie ilości pieczywa, sucharki, biszkopty.
• od 11 do 12 miesiąca wprowadź do diety przetwory mleczne takie jak: jogurty, kefiry i twarożek.

Pamiętaj, że w pierwszym roku życia dziecka dieta musi zawierać także tłuszcze. Najlepsze będzie wysokiej jakości masło bez dodatku oleju (nie margaryna!), oliwa z oliwek, olej rzepakowy.

Po ukończeniu pierwszego roku życia Twoje dziecko może jeść to co cała rodzina pod warunkiem, że ... jecie zdrowo. Zatem powinno – tak jak Ty! – unikać chipsów, słodzonych gazowanych napojów, solonych orzeszków, smażonych i tłustych potraw, batoników, żywności sztucznie barwionej. Możesz zatem zacząć stosować wobec malucha po prostu ogólne zasady zdrowego żywienia i ... zdrowego rozsądku (3 żelki na urodzinach kolegi nie powinny stanowić problemu!). Do czwartego roku życia dziecka zrezygnuj z przypraw, zwłaszcza ostrych. Pamiętaj o różnorodności i równowadze w diecie, bowiem jest to okres w którym kształtują się nawyki żywieniowe dziecka. To dobry czas na to, żeby nauczyć je sięgania po marchewki, a nie po chipsy.